Opiliones (otbiçen böceği)

Buradanara Paylaşımları

Örümceğimsiler sınıfından bir eklembacaklı takımı olan (Opiliones) otbiçen böcekleri dünya çapında yaklaşık 6.300 türe sahiptir. Opilioneslerin boyları 2 milimetre’den 22 milimetre’ye (Trogulus torosus) kadar değişir. Örneğin, Mitobates stygnoides sadece 6 milimetre, bacakları ise yaklaşık 160 milimetredir.

Fotoğraf: Fazlı Yurtsever

Orta Avrupa’daki türlerden çoğu tehlikede ve IUCN Kırmızı Listesi’nde yer alan otbiçen böcekleri vücut yapıları örümcekleri andırsa da, örümceklerin aksine, opilioneslerin kafa tarafı (prosoma) arka tarafından (opisthosoma) ayrı değildir. Opilionesler ne zehir bezine, ne de ağ bezine sahiptir.

Bütün örümcekler (Arachnida) gibi sekiz bacakları olan Opilioneslerin bazı türlerinin uzun (Mitobates stygnoides) bacakları vardır, bazı türlerin bacakları ise çok kısadır. Saldırı anında bacaklarını bedeninden ayrılabilirler (autotomi) ve bu kopan bacak, saldırganın dikkatini dağıtmak için, devamlı seğirir. Genç opilioneslerde kopan bacaklar genellikle iki üç deri değişiminden sonra yenilenir.

Bu örümceğin birçok türünün pedipalpus’ları bacağa benzer. Pedipalpusun Araknidlerde ve örümceklerde çift hâlde, yürüme bacaklarının hemen önünde bulunan, erkek örümceklerde spermlerin dişiye naklinde kullanılan, bazen bir makas şeklini alan küçük ayak şeklinde uzantılara dendiğinini de bu arada belirtelim. Çene pençeleri aşırı büyük ve dikkat çekicidir. Zehir bezleri eksik olduğundan bu örümcekler avlarını diri yerler. Görme yetileri çok zayıftır ve gececi canlılardır.

Bazı türlerin vücutlarında tuhaf dikenler bulunmaktadır ancak bu dikenlerin fonksiyonları henüz belirlenememiştir.

Çoğu tür hepçildir. Küçük böcekler, akarlar, örümcekler, salyangozlar gibi canlılar, başka canlıların parçaları ve bitkisel maddeler ile beslenen Opilionesler birçok yerde yaşar ve ağ yapmazlar.

Çoğu tür üremek için çiftleşir ancak bazı türler partenojeniktir. Dişiler yumurtaları ağaç kabuğu, toprak içi gibi yerlere bırakır. Güney Amerika’daki bazı türlerde (Gonyleptidae) kuluçka bakımı gözetlenmiştir.

Opiliones üyelerinde ozopore adı verilen salgı bezlerinden avcılara karşı kullanmak için kötü kokan bir kimyasal salgılanır. Bu salgının kurt örümcekleri (Lycosidae) gibi aktif avcılarda başarılı olduğu görülmüştür.

Bahçede faydalı yırtıcılardan olan otbiçenler yerleşim alanlarında çok yaygın olarak bulunabilirler. Toprak yüzeylerde ve kayaların altında sıkça bulunabildiğş gibi ağaç gövdelerinde veya sarmaşık bahçe bitki örtüsünde de yaygın olarak bulunabilirler. Haşere nüfuslarını tamamen kontrol etme olasılığı olmasa da, Otbiçen mevcudiyeti, biyolojik kontrole katkıda bulunurlar. Su kaybına karşı çok hassas canlılardır ve bu nedenle nemli yerlerde bulunmak zorundadırlar.

Etimoloji
Opiliones, Latince çoban anlamına gelen “Opilio” kelimesinden türetilmiştir. Türkçe olarak bütün türler için Otbiçen ismi verilmiştir. İngilizce harvestmen veya daddy longlegs adlarıyla bilinirler.

Araç çubuğuna atla