Şavşat (Satleli) Kalesi

Buradanara Paylaşımları
Satleli kalesi – Şavşat, Artvin

Şavşat İlçesi Söğütlü Mahallesi’nde bulunmaktadır. Plan tipi açısından, Bagratlı kalelerine benzemektedir. Osmanlılar Dönemi’nde de kullanılan kalenin sur duvarlarının büyük bir bölümü ayaktadır. İçinde sarnıç ve şapel kalıntıları bulunmaktadır. Yapının kitabesi bulunmadığından, kesin olarak hangi tarihte inşa edildiği bilinmemektedir. Plan ve mimari özellikleri bakımından, Bagratlı Krallığı kalelerine benzemektedir. Bu benzerlik dikkate alınarak, IX. yüzyılda inşa edilmiş olduğu söylenebilir.

Kale, Artvin-Şavşat karayolu üzerinde, Şavşat ilçe merkezine yaklaşık 2 kilometre kala, Söğütlü Mahallesi sınırları içerisinde, yüksek bir ana kayanın üzerine kurulmuştur. Kale toplam olarak, 3360 metrekarelik alana sahiptir. Kalenin kuzeyden batıya doğru devam eden bölümünde, surlar yok denecek kadar azdır. Doğudan başlayıp, batı ucuna kadar devam eden çevresinde ise, yaklaşık 13.00 metreye kadar yükselen 4 adet ve dikdörtgen formdaki, silindirik burçlarla, bunların yarısına kadar çıkan surlar yer almaktadır. İç mekanda, kalenin güneybatı surunda, dışa burç şeklinde yansıyan, 6.10x 5.35 metre ölçülerinde, 15 metre yüksekliğinde ki silindirik planlı kule, karşımıza çıkmaktadır. Asıl mekandan günümüze, 8.00x 4.80 metre ölçülerinde, dikdörtgen planlı ve üstü iki pahlı çatılı şapel kalıntısı ile hemen kuzeybatısında ana kayaya oyulan bir sarnıç ulaşmıştır.

Kalenin doğu yönünde, birbirine bitişik olarak düzenlenmiş, 2.4 m genişliğinde, dikdörtgen planlı, üstü tonozla örtülmüş iki burç yer almaktadır. Orta duvarında dışa açılan küçük bir pencere bulunmaktadır. Hemen yanındaki mekanda ise, 6.70x 3.75 metre ölçüsünde, 0,85 metre genişliğinde, dikdörtgen formlu, kapı yer almaktadır. İç kısmı bozulan ve üst duvarları yıkılan kule, yaklaşık 7.00 metre yüksekliktedir. Kalenin tüm birimlerinde moloz taş ve kireç harcı kullanılmıştır.

Satleli kalesi – Şavşat, Artvin

Satleli Kalesinin doğu ve batı duvarları günümüze daha sağlam ulaşmıştır. Yapının bazı bölümleri daha geç döneme tarihlenmiştir. Güneydoğu köşedeki yuvarlak kule, güneybatıdaki kuleye göre daha geç tarihte inşa edilmiştir. Kalenin içinde tek nefli bir kilisenin apsisi ve kuzey duvarı kalmıştır. Satleli Kalesi, orta irilikte kaba yonu taşlarla inşa edilmiştir. Kalenin birkaç kez elden geçirildiği anlaşılmaktadır. Satleli Kalesi’nde yürütülen arkeolojik kazılarda, 2015 yılında, kalenin ortasındaki yapı kalıntısının birinin duvarında Gürcüce bir yazıt ortaya çıkmıştır. Ancak bu yazıt henüz yayımlanmamıştır.

Araç çubuğuna atla