Anchusa officinalis (Balağan)

Buradanara Paylaşımları

Yaygın olarak yaygın bugloss veya alkanet olarak bilinen Anchusa officinalis, Anchusa cinsindeki bir bitki türüdür. Bitki, tozlayıcılar için çok miktarda nektar sağlar.

Fotoğraf: Fazlı Yurtsever


30 ila 80 cm büyüyebilen bitki nadiren de olsa bir buçuk metreyi aşabilir. Gövde dik ve tüylüdür. Taç başlangıçta kırmızı sonrasında koyu mor renkli ve beş lobludur. Çanak kaynaşık ve çan biçimlidir. 5 adet ercik görülür. Yapraklar şeritsi ila şeritsi mızraksı ve almaşlı dizilişlidir. Taban yaprakları saplıdır. Gövde yapraklarında ise sap görülmez. Çiçek kurulu meyve zamanı uzar. Tohumlar temmuz ve eylül ayları arasında olgunlaşır. Çiçekler erseliktir. Meyve eğikçe ters yumurtamsıdır. Tohumlar bahar aylarında doğrudan dışarı ekilebilir. Bunlar 21 derecede 1 ila 4 hafta arasında olgunlaşır. Popüler bir süs bitkisidir. Güneşli bölgeleri ve nemli toprakları tercih eder.

Doğal olarak Avrupa’da yayılış gösteren bitki kayalık yamaçlar, yol kenarı ve tarlalarda görülür. İzmit ve Başiskele ilçelerinde gözlemlenmiştir.

Dilimizde Ballağan adı ile bilinmekte olup nisan ve temmuz ayları arasında çiçek açar.

400 ila 1600 metreye kadar olan rakımlarda gözlemlenebilen bitkinin cins adı Antik Yunanda boya anlamına gelir. Cinse bağlı bazı türlerin kökünden elde edilen boya makyaj amacı ile kullanılırdı. Tür adı Latince tedavi edici anlamına gelir. Geleneksel olarak tedavi edici özellikleri yaygın olarak bilinen ve kullanılan bitkiler için tercih edilen bir isimlendirmedir.

Bitkinin tamamı sakinleştirici ve balgam söktürücüdür. Analjezik ve yatıştırıcıdır. Mide ve duodenal ülser tedavisinde başvurulur. Haricen kesik ve çürükler, dahilen öksürük ve nezle tedavisinde kullanılır.

Yaprak ve genç sürgünler ıspanak gibi pişirilerek tüketilebilinen bitkinin köklerinden kırmızı bir boya elde edilir.

Araç çubuğuna atla